FJKM Ambavahadimitafo

Fiangonan'i Jesoa Kristy eto Madagasikara

Ny hevitry ny ntaolo ny amin'ny fiainan-tsihita (4)

Ny hevitry ny ntaolo ny amin'ny fiainan-tsihita (4)

Publié le 11 novembre 2008 à 12:11

4. Nino izy fa ny fanahinny maty dia mety miraharaha aminny velona.

(a) Ny maty dia miresaka aminny velona. Izay sendra nanonofy ny maty dia milaza hoe : « tonga tamiko, Ranona, ka izao sy izao no teniny. » ‘Manavina’, ‘tonga’, ‘avy’, ‘miseho’, ‘manindry’, etc. dia samy ilazany ny maty toy izany. Saiky izao resaka fanao amin’ny velona izao no ambarany fa resahina amin’izany. Tsy amin’ny nofy ihany anefa, no ninoany ny maty ho miseho fa tamin’ny fahitana koa. Mbola maharitra mandrak’ankehitriny izany finoana izany.

(b) Ny maty dia manan-kery aminny velona. Manan-kery hitahy sy hanome zava-tsoa ny maty. Saiky ny fivavahana rehetra dia nampiarahina tamin’ny razana avokoa. « hotahin’Andriamanitra sy ny razana anie hianao. » « Eny, ry razana ato avara-trano (na atsinanan-tanàna etc.), tahio andro e, tahio alina. »

Na tao aza ny finoany an’Andriamanitra ho mpanome zava-tsoa dia ninoany fa manome zava-tsoa koa ny maty. Tena fanao ny mangataka zaza tamin’ny razana. (… ). Indraindray dia asainy homan-javatra toy ny voasary, na tantely, etc. dia hanjary zaza iny. Noheveriny fa manome harena koa ny maty. Nataony fa mampitombo ny eo am-pelatanana izy na manome harena vaovao mihitsy.

Ny ankabeazan’ny soa dia ninoany fa nomen’ny razana. Noho izany dia nanatitra zavatra ho azy izy. Namono akoho, ondry, teny amin’ny fasana izy. Nateriny teny koa ny trafon-kena, voankazo, rano madio, tantely, vola, paraky, zava-maneno, etc. Koa ny razana tsy mba namaly vavaka dia nataony fa ratsy, ka hoy izy : « Ny tenda toy ny razan-dratsy, omem-be tsy mitahy; omen-kely manome tsiny.«  « Mitomoe-poana hoatry ny ny razam-be tsy mitahy. » Raha noheveriny ho tezitra koa ny razana dia nanatitra izy.

Ninoany ho mahatonga loza sy maka ny velona koa ny maty. Ny harena rava tampotampoka dia nataony hoe voatsinin’ny razana. Ny faty antoka tonga, ny biby ompiana maty, ny tena farofirofy, ny tsy mahazo zaza matetika dia nataony fa voatsiny avokoa. Raha sendra nisy aretina mandripaka dia nataony fa ny « lolo » no nahatonga izany.

Rehefa ny marary no manonofy ny maty matetika, dia lazainy fa tonga haka azy izy. Ny tompon-kavana dia nitomany hoe : « Alao aho, Ranona ô. » izay maty taoriana kelin’ny havany vao maty dia natao hoe nalainy.

Noho izany, dia natahorany ny hoe ‘lolo’, ‘angatra’, etc.

Ninoany koa fa manao afo ny matoatoa. Koa ny afo tamin’ny nahafatesan-dRanavalona I, nanodidina an’Antananarivo, dia ambaran’ny maro fa afo-matoatoa. Izay mba te-haka afo tamin’ny maty anefa dia nataony fa tsy mahazo, ka hoy izy : « Manao kitoatoa hoatra ny maka afo amin’ny maty. » Asa, na ny maty no tsy mety mizara, na tsy mahay manome, na ny afony kosa no tsy azon’ny velona anaovana.

5. Nino izy fa misy fahafatesana faharoa.

Hoy angaha ny sasany : Iza no nampianatra azy izany? Finoana Kristiana izany. Marina fa taty aoriana ela vao tonga ny Filazantsara. Kanefa tsinjony fa misy fahafatesana faharoa. Hoy ny fiteniny : « Aza miringiringy ny fitondrantena fa ny maty indray mandeha leo ihany ; fa ny fanindroany no tsy tanty. » Ny fahafatesana indray mandeha dia ny an’ny nofo ; ary ny fanindroany dia ny an’ny fanahy. Araka ny efa voalaza dia fantany fa na maty aza ny tena ny fanahy kosa mbola velona : kanefa raha ratsy ny fitondrantena dia mety maty indray izy. Koa ny heviny amin’ity ohabolana ity dia toy ny manao hoe : Tandremo fa ny maty nofo leo ihany, fa ny maty fanahy no tsy zaka. Rehefa nahazatra azy anefa izany dia nampiasainy tamin’ny zavatra niseho an-davanandro, toy ny fatiantoka indroa nifanesy, na fahavoazana indroa tamin’ny loka, na sazy nataon’ny lehibe, etc., koa ny hevitry ny hoe, maty‘ dia mety ho ‘voa‘ koa. Ary tonga namany ny teny hoe : « Indroa maty toa vary rahana ; » « Indroa mahita ny maizina toy ny tain’omby atsentsin-davaka. »

Tsy maintsy ambara eto anefa, fa tsy tratry ny sainy velively akory izay helo, na fijalian’ny fanahy ambaran’ny Baiboly. Izao ihany no fantany : « Raha tsara tety dia ho tsara any ; raha ratsy tety dia ho faty koa any. Ny fiverenan’ny tody dia tsy mba milaza ny fahafatesan’ny fanahy tsy akory, fa valiny mihatra amin’ny nofo ihany na dia amin’ny taranaka aza vao mipoitra.

Izany no finoan’ny Ntaolo Hova ny amin’ny fiainan-tsi-hita ; kanefa mety raha misy teny indraim-bava izay mba hevitra iombonan’ny Malagasy amin’ity nosy ity. Betsaka ireo firenena ireo, nefa misy fototra iraisan’izy rehetra izay saiky mitovy amin’ny finoan’ny Hova. Izao no izy : – Ny fanahin’ny maty dia velona mihitsy. Manan-kery izany fanahy izany. Koa ny maty dia mendrika hohajaina indrindra, hamonoana omby, haterana fanatitra, hotolorana sakafo amin’ny toerana voatokana, hangatahina hitahy sy hiaro amin’ny loza, etc. Izany hevitra izany dia iombonan’ny firenena rehetra ivelan’Imerina na dia tsy mifanakaiky aza izy ; ary izy rehetra dia saiky mbola mitana izany mandraka ankehitriny.

Izany rehetra izany no finoan’ny Ntaolo Malagasy ny amin’ny fiainan-tsi-hita. Fa inona moa no vokatr’izao? Nahatonga inona avy izao finoana izao?

1. Nahatonga azy ho mora mionona aminny fahoriana izany. Efa nino an’Andriamanitra rahateo izy,

ka nanaiky ny fitondrany ; nefa ny fiheverany fa valin’ny natao izay mihatra dia nampionona azy.

2. Nahatonga azy hanao ny marina izany. Ny finoany fa mbola hanaraka any Ambondrombe izay natao taty, sady mbola haseho koa ny tody, dia nahatonga azy hanao ny marina. Noho izany, halany ny halatra, ka na dia ny tain’omby eny an-tsaha efa nisy namadika aza tsy nisy sahy naka. Tsy tiany mainty ny mangalatra am-bava mitady hiharaka na hitoroka foana. Ary halany mafy koa ny lainga, fa nataony ho ratsy noho ny mosavy aza.

3. Ary indray, nahatonga azy hazoto taminny fitadiavan-karena izany. Isan’ny nampahazoto azy hihary ny holanina amin’ny maty. Nampilofo azy ny hanao « haren-kita fasana. » Nolatsainy ny kamo, fa noderainy ny mazoto. Koa dia nikely aina tamin’ny asa sy ny taozavatra ary ny varotra sy ny fiompiana izy.

4. Tsy izany ihany, fa nahatonga ny Malagasy taranany ho diso hevitra izany. Amin’ireny finoana ireny dia maro no mbola tananan’ny Malagasy mandrak’ankehitriny, Mbola be ny farasisan’ny maizina. Izany no isan’ny mahasarotra ny fampandrosoana ny Filazantsara amin’ity tany ity.

5. Nefa mahatonga ny Malagasy ho mora nandray ny Baiboly koa izany. Ny foto-javatra sasany ao amin’ny Baiboly dia efa tao amin’ny razana rahateo. Ny tahotra an’Andriamanitra, ny fiandrasana Azy ; ny fanaovan-tsoa, ny fandraisam-baliny araka ny natao, ny fibebahana, ny tokony tsy hanaovana ny zava-dratsy rehetra, etc. Ireny rehetra ireny dia efa tao am-pony ka nahamora ny fandraisan’ny Malagasy ny Baiboly.

Enga anie ny fandrenesana ny finoan’ny razantsika mba hisy fianarana ho antsika : ny ratsy hialana, ny tsara hifikirana.

Rainizafy, Mpitandrina
Namehana 1910


Lire aussi

18/02/2024 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Ilay zanaka adala

Alahady 18 Febroary 2024, alahady voalohany @ vanim-potoanan’ny karemy, mbola hibanjinana ny lohahevitra hoe « Mampitandrina @didiny Andriamanitra« , natokana hitondrana am-bavaka ny Arsiva sy tranom-bakoka manerana ny FJKM. Ny mpitandrina miza-draharaha Andriamifidy Miora no nitondra ny tenin’Andriamanitra araka ny Lioka 15 : 25-32 «  25Fa tany an-tsaha ny zanany lahimatoa; ary nony nody izy ka mby

11/02/2024 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Andeha hiaina @ fahamarinana

Alahady 11 febroary 2024, alahadin’ny Baiboly, mbola andinihina ny lohahevitra hoe « Mampitandrina @didiny Andriamanitra« , izay nitondran’ny mpitandrina Andriamasinoro Fidimalala ny hafatr’Andriamanitra araka ny Matio 5:20  » Fa lazaiko aminareo: Raha tsy mihoatra noho ny an’ny mpanora-dalàna sy ny Fariseo ny fahamarinanareo, dia tsy hiditra amin’ny fanjakan’ny lanitra mihitsy ianareo « 

04/02/2024 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Fankalazana ny faha-40 taonan’ny Asa fitoriana Filazantsara ho an’ny Zatovo sy Ankizy

Alahady 04 Febroary 2024, ankalazana ny faha-40 taonan’ny Asa fitoriana Filazantsara ho an’ny Zatovo sy Ankizy (AFFA), ka andinihin’ny FJKM lohahevitra vaovao @ity volana ity manao hoe « Mampitandrina amin’ny didiny Andriamanitra« . Ny mpitandrina Ranaivoson Andry no nitondra ny hafatr’Andriamanitra araka ny Jeremia 1 : 4-8 « Tonga tamiko ny tenin’NY TOMPO hoe:5Hatry ny fony ianao tsy

28/01/2024 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Fanokafana ny Jobily faha-75 taonan’ny Sampana Mpanazava sy Tily

Alahady 28 janoary 2024, fanokafana ny Jobily faha-75 taonan’ny Sampana Mpanazava sy Tily (SAMPATI), mbola andinihin’ny FJKM ny lohahevitra hoe « Lehibe ny voninahitry ny Tompo ». Ny mpitandrina Ranarimalala Nirina Harisoa no nitondra ny hafatr’Andriamanitra araka ny Matio 5 : 16 : « 16Aoka hazava eo imason’ny olona toy izany koa ny fahazavanareo mba hahitany ny asa

16/01/2024 A la une . Antso sy filazana

Hafatra ho an’ny Mpandray – fifidianana Diakona 2024

Mifarana ny alahady faha-28 janoary 2024 ny fanavaozana ny karatra hiatrehana ny fifidianana Diakona. Hamarino ary fa any aminao ny karatra maha-mpandray miloko fotsy. Raha toa tsy mbola manana ianao dia ento ny sary roa ny alahady faha-28 janoary hahafahana manavao ny karatrao.

14/01/2024 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Ny lanitra mamangy ny tany

Alahady 14 Janoary 2024, mbola andinihantsika ny lohahevitra hoe « Lehibe ny Voninahitr’Andriamanitra« , ka nitondran’ny mpitandrina miza-draharaha, Andriamifidy Miora, ny hafatr’Andriamanitra araka ny Lioka 9 : 28-36 Ny niovan’i Jesosy tarehy tao an-tendrombohitra.Mat. 17.1-13;Mar. 9.2-13.28ARY rehefa tokony ho havaloana taorian’izany teny izany, dia nitondra an’i Petera sy Jaona ary Jakoba Izy ka niakatra tany an-tendrombohitra hivavaka. 29Ary

07/01/2024 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Manavao ny fiainantsika Jesoa, manome fandresena ho antsika Jesoa

Alahady 07 Janoary 2024, alahady voalohany @ity taona ity, andinihina ny lohahevitra hoe « Lehibe ny voninahitr’Andriamanitra« , ka nitondran’ny mpitandrina John Rakotonirainy, SG ny FJKM, ny hafatr’Andriamanitra araka ny Matio 19 : 27-29 «  27Dia namaly Petera ka nanao taminy hoe: Indro, izahay efa nahafoy ny zavatra rehetra ka nanaraka Anao; koa inona ary no ho

31/12/2023 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Andriamanitra miandàny @ olony

Alahady 31 desambra 2023, alahady farany @ taona 2023, anatin’ny lohahevitra hoe « Ankalazao ny Mpamonjy« , nitoriana ny tenin’Andriamanitra araka ny Isaia 26 : 11-15  » 11Jehovah ô, avo ny tananao, nefa tsy jeren’ireo; Tsy maintsy hojereny ihany anefa ny  fahasaro-piaronao amin’ny olonao, ka ho menatra izy; Eny, afo no handevona ny fahavalonao. 12Jehovah ô, manorina fiadanana

25/12/2023 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Noely 2023 : Jesoa Kristy dia Mpanjaka

Krismasy 2023, Arahaba ry ilay nohasoavina, ny Tompo momba anao, « Ankalazao ny Mpamonjy ». Ny mpitandrina Prezida Synodaly Antananarivo Atsinanana, ALIOLIHARIMANARIVO Mahabo Saotra mpitandrina no nitarika sy nitondra ny hafatr’Andriamanitra araka ny Isaia 11 : 1-10 : Ny amin’ny famonjena hataon’Ilay Solofon’i Davida, sy ny hira fiderana hatao amin’izany1Ary hisy Solofo mitsimoka eo amin’ny fototr’i Jese,

24/12/2023 A la une . Fanompoam-pivavahana . Toriteny

Endre ny halalin’ny harena sy ny fahendren’Andriamanitra ary ny fahalalany!

Alahady 24 Desambra 2023, alahady farany @ advento @ity taona ity, ibanjinana ny lohahevitra hoe « Ankalazao ny Mpamonjy ». Ny mpitandrina miza-draharaha Andriamifidy Miora no nitondra ny hafatr’Andriamanitra araka ny ROmana 11 : 33-36 « 33Endre ny halalin’ny harena sy ny fahendren’Andriamanitra ary ny fahalalany! Tsy hita lany ny fitsarany ary tsy azo fantarina ny lalany! 34Fa